Waarom kiezen steeds meer mensen voor bekend donorschap?

Vroeger was anonimiteit bij donorconceptie de standaard, maar die tijd ligt ver achter ons. Tegenwoordig kiezen steeds meer wensouders heel bewust voor een bekende donor. Of dat nu een goede vriend is of iemand die je via een platform hebt leren kennen: de behoefte aan openheid wint het steeds vaker van de oude cultuur van geheimhouding. Maar waarom is die verschuiving zo groot?

Geen wachtlijst voor je eigen identiteit

De belangrijkste reden voor deze keuze is het belang van het kind. Bij een donor via een fertiliteitskliniek moet een kind in Nederland vaak wachten tot zijn 16e verjaardag voordat het identiteitsgegevens mag opvragen. Voor veel wensouders voelt dat als onnodig laat.

Door te kiezen voor een bekende donor, geef je je kind de mogelijkheid om vanaf de geboorte op te groeien met een compleet verhaal. Er is geen jarenlang mysterie; de donor heeft een naam, een gezicht en een achtergrond. Je geeft je kind hiermee direct antwoorden op vragen over uiterlijk, karaktertrekken en biologische wortels, zonder dat daar een wettelijke minimumleeftijd aan vastzit.

Openheid als vanzelfsprekendheid

Een andere reden is de rust die transparantie brengt binnen het gezin. Als de donor bekend is, hoef je als ouder nooit ‘op je hoede’ te zijn voor vragen waar je het antwoord niet op weet. Je kunt vanaf jonge leeftijd op een natuurlijke manier vertellen hoe het gezin is ontstaan. Voor een kind dat hiermee opgroeit, is deze informatie simpelweg onderdeel van wie hij of zij is. Het is hun ‘normaal’. Door vanaf het begin eerlijk te zijn, voorkom je dat er later een beladen onthulling moet plaatsvinden. Het gaat er niet om of een kind de waarheid wel of niet aankan; het gaat erom dat je een fundament bouwt zonder geheimen.

De verschillende rollen van een bekende donor

Een veelvoorkomend misverstand is dat een bekende donor automatisch een opvoedrol krijgt. Dat bepaal je als wensouder helemaal zelf. De mate van contact kan variëren, afhankelijk van wat jullie vooraf afspreken:

• Bekend, maar op afstand: De donor heeft geen actieve rol in de opvoeding, maar de gegevens zijn bekend. Het kind weet wie de donor is en kan vragen stellen of contact opnemen als daar behoefte aan is, zonder barrières.
• De bekende als onderdeel van de sociale kring: Er is een vriendschappelijke band waarbij de donor (af en toe) aanwezig is, bijvoorbeeld op verjaardagen. Hierdoor is hij voor het kind een tastbaar persoon, maar hij draagt geen verantwoordelijkheid in de opvoeding.
• De betrokken donor: In deze vorm speelt de donor een actievere rol in het leven van het kind. Hij bouwt een eigen band op, vergelijkbaar met die van een oom of een goede familievriend. Hoewel hij vaker aanwezig is, ligt de juridische en dagelijkse regie nog steeds volledig bij de moeder(s).

De maatschappelijke verschuiving

We praten tegenwoordig gelukkig veel makkelijker over fertiliteit en alternatieve gezinsvormen. Waar het vroeger iets was wat ‘verborgen’ moest blijven, is het nu een verhaal waar we trots op zijn. Die maatschappelijke steun maakt het makkelijker om de route van bekend donorschap te verkennen. Het idee dat een gezin gebouwd op transparantie de beste start is, wordt inmiddels breed gedragen door zowel psychologen als ervaringsdeskundigen.