Welke vormen van donorschap zijn er?

Wanneer je je verdiept in donorconceptie, vliegen de termen je al snel om de oren. Er wordt vaak gesproken over A-, B- en C-donoren. Dit zijn geen officiële termen, maar ze helpen je enorm om het gesprek aan te gaan over wat jij belangrijk vindt: hoeveel openheid wil je voor je kind en hoeveel contact zoek je met een donor?

A-donor: De anonieme donor

Bij een A-donor blijft de identiteit van de donor volledig anoniem. Als ouder krijg je meestal alleen beperkte informatie, zoals uiterlijke kenmerken of een korte medische achtergrond.

In Nederland is anonieme donatie via klinieken sinds 2004 niet meer toegestaan. De wet is aangepast omdat men het belangrijk vindt dat elk kind het recht heeft om zijn of haar biologische afkomst te achterhalen. Sommige wensouders wijken uit naar buitenlandse spermabanken waar anonimiteit nog wel mogelijk is. In dat geval ben je vaak aangewezen op zelf-inseminatie. Het is goed om je te realiseren dat een kind in zo’n situatie later geen mogelijkheid heeft om informatie over de donor te krijgen, wat impact kan hebben op de identiteitsvorming.

B-donor: de identificeerbare donor via een kliniek

Dit is de meest gekozen route in Nederland via een fertiliteitskliniek. Je kiest een donor uit de bank van de kliniek, maar je kent zijn identiteit niet. De gegevens worden officieel geregistreerd bij de Stichting Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting (SDKB).

De wet zorgt ervoor dat de regie bij het kind ligt:

• Vanaf 12 jaar heeft het kind recht op algemene informatie, zoals de achtergrond en motivatie van de donor.
• Vanaf 16 jaar heeft het kind recht op de identiteit van de donor (naam en woonplaats).

Voor veel wensouders voelt dit als een goede balans: tijdens de opvoeding blijf jij de enige ouder en blijft de donor op afstand, terwijl je kind later zelf de sleutel in handen heeft om meer te weten te komen.

C-donor: de bekende donor

Bij een C-donor ken je de donor al voordat je zwanger wordt. Dit kan een bekende zijn, maar ook iemand die je hebt ontmoet via een platform voor wensouders. Omdat de identiteit bekend is, kan je kind vanaf de geboorte opgroeien met zijn eigen verhaal.

Je kunt met een bekende donor zelfstandig thuis aan de slag, maar je kunt ook samen naar een kliniek stappen voor medische begeleiding. De rol van de donor kan op verschillende manieren worden ingevuld:

• Een donor op afstand: de donor is bekend en bereikbaar voor vragen, maar maakt geen deel uit van je dagelijks leven.
• Een betrokken donor (Donor Plus): de donor is een vertrouwd gezicht voor het kind en is bijvoorbeeld aanwezig op verjaardagen, zonder een opvoedrol te hebben.

Welke vorm past bij jou?

Er is geen standaardroute die voor iedereen hetzelfde werkt. Waar anonimiteit vroeger de norm was, kiezen wensouders tegenwoordig vaker voor een vorm waarbij openheid mogelijk is.

De één voelt zich prettig bij de privacy en de officiële kaders van een kliniek (B-donor), terwijl de ander juist kiest voor de directe duidelijkheid van een bekende donor (C-donor). Het belangrijkste is dat je een route kiest die jou de rust en het vertrouwen geeft om vol overtuiging aan je moederschap te beginnen.